Molla rejimi ile gerçek bir hesaplaşma, İran işçi sınıfı önderliğinde, din, mezhep ve milliyet farkı gözetmeksizin tüm emekçilerin birleşik örgütlü mücadelesinden geçmektedir. Ancak bu çizgide gelişen bir mücadele gericiliği alt edebilir, emperyalist planları boşa çıkarabilir, toplumsal eşitlik ve özgürlük mücadelesinde mesafe almayı sağlayabilir.
İran’da yıllardır sistematik olarak uygulanan neo-liberal politikalar, özelleştirmeler ve sosyal hakların tasfiyesi büyük bir sosyal yıkıma yol açtı. Eğitim, sağlık ve barınma gibi en temel ihtiyaçlar emekçiler için erişilemez hale geldi. Yüksek enflasyon, artan gıda ve enerji fiyatları, işsizlik ve güvencesiz çalışma, milyonlarca insanı yoksulluğa sürükledi. Ekonomik krizlerin ve uluslararası yaptırımların faturası emekçilere kesilirken, bir avuç sömürücü servetlerini büyüttü.
Bu koşullar altında işçiler, kadınlar, gençler ve tüm öteki emekçi katmanlar defalarca mücadele sahnesine çıktılar. Ekonomik-sosyal taleplerle patlak veren protestolar, zamanla rejimin baskı ve ideolojik aygıtlarını hedef alan isyanlara dönüştü. İşçi sınıfı çelik, maden, petrol, petrokimya gibi alanlarda grevler ve fiili direnişlerle zaman zaman mücadelenin taşıyıcı gücü oldu. Kadınlar da düşük ücretlere, güvencesiz çalışmaya, zorla örtünmeye karşı defalarca ayağa kalktılar. Toplumun ezilen, sömürülen ve baskı altında tutulan farklı kesimlerinin mücadele dalgası bugüne kadar geldi.
Bugün bunun yeni bir örneği yaşanıyor. 28 Aralık’tan bu yana derinleşen ekonomik krize, yükselen enflasyona ve riyalin çöküşüne karşı çarşı esnafının başlattığı protestolar, ülkenin birçok bölgesine yayıldı. İki haftayı geride bırakan ve ülkeyi sarsan protestolara, gerici molla rejimi baskı ve şiddetle karşılık veriyor. On binden fazla kişinin tutuklandığı ve iki binden fazla insanın katledildiği söyleniyor.
Hareketin karalanması ve emperyalist müdahale girişimleri
İran rejimi şiddeti tırmandırırken, hareketi karalamak için de yoğun bir propaganda yürütüyor. Protestoların ABD ve İsrail tarafından örgütlendiği, istihbarat teşkilatlarının şiddeti kışkırttığı, etnik ve dini gerilimleri körüklediği iddia ediliyor. Trump’ın, İran’da göstericilerin öldürülmesi devam ederse “yardıma geleceğini” söyleyip saldırı tehdidi savurması da bu propagandaya hizmet ediyor. Bu küstahlık, molla rejiminin yıllardır kullandığı “emperyalist komplo” ve “yabancı güçlerin ajanları” propagandasına güç veriyor.
ABD’nin “İran halkını koruma” söylemi, emperyalizme özgü iğrenç bir ikiyüzlülüktür. Aynı zamanda İran’a yönelik saldırganlığı meşrulaştırma çabasıdır. ABD emperyalizmi, İran’daki kitle mücadelesini kendi sefil çıkarları için kullanmaya çalışıyor. Şah rejiminin mirasçıları yeniden sahneye sürülüyor. 1979’dan bu yana ABD’de yaşayan ve “şah veliahtı” olarak sunulan Rıza Pehlevi, molla rejimine bir alternatif olarak pazarlanıyor. Oysa Pehlevi monarşisi, İran halkı için yoksulluk, temel haklardan yoksunluk, işkence ve sistematik bir baskı rejimiydi.
Bugün emekçi kitlelerin molla rejimine öfkesinin ABD emperyalizmi tarafından yönlendirilmeye çalışılması, protestolarda Şah dönemini simgeleyen bayrakların da taşınması, yaşanmakta olanın, son derece haklı talepler üzerinde yükselen meşru bir halk hareketi olduğu gerçeğini karartamıyor.
İşçi sınıfının tayin edici rolü!
Dün olduğu gibi bugün de İran’daki kitle hareketlerinin en temel sorunu, işçi sınıfının bu protestolara henüz kendi örgütlü gücüyle damgasını vuramamasıdır. Hareket geniş halk kesimlerini kapsamakla birlikte, işçi sınıfının bağımsız bir siyasal güç olarak mücadele sahnesine çıkamaması, üretimden gelen gücünü kullanamaması temel bir zaafiyet alanıdır. Bundan dolayıdır ki, belli aralıklarla patlak veren halk isyanlarına rağmen gerici rejime güçlü darbeler vurulamamaktadır.
Molla rejimi ile gerçek bir hesaplaşma, İran işçi sınıfı önderliğinde, din, mezhep ve milliyet farkı gözetmeksizin tüm emekçilerin birleşik örgütlü mücadelesinden geçmektedir. Ancak bu çizgide gelişen bir mücadele gericiliği alt edebilir, emperyalist planları boşa çıkarabilir, toplumsal eşitlik ve özgürlük mücadelesinde mesafe almayı sağlayabilir.
