HABAŞ’ta gerçekleşen işçi katliamının ardından Ege İşçi Birliği sözcüsü Yücel Memiş ile konuştuk…
9 Kasım’da ülke bir kez daha büyük bir işçi katliamıyla karşı karşıya kaldı. Bu acı tabloyla ilgili neler söylemek istersiniz?
HABAŞ’ın bulunduğu havza, işçiler için yıllardır bir ölüm çukuru. Bu katliam ilk değil, daha önce de iş cinayetleri yaşandı. Ancak toplu ölümler, havzayı ve buradaki çalışma koşullarını kamuoyunda bu denli tartışılır hâle getirdi.
Daha ilk gün Çalışma Bakanı, “İhmal yok” demişti. Yani Soma, Dilovası, Sakarya, Hendek senaryosu daha ilk günden önümüze kondu! Oysa HABAŞ’ta bu toplu katliama zemin hazırlayan koşulların bütünü yıllardır mevcut.
Sürekli bir işçi sirkülasyonu ve yeni işçi alımı yaşanıyor. Tecrübesiz işçiler dahi üretime sokuluyor. Uzun zamandır girdi-çıktı yapılarak ücretler düşürülüyor. Fabrika sahası her yıl büyüyor. Sürekli ağır mesailer yapılıyor. HABAŞ bir taşeron cenneti. Fabrika içerisindeki denetimlerin çoğu özel şirketler tarafından gerçekleştiriliyor, buna vinç denetimleri de dâhil. Üstelik bu vinçler, toplama vinçlerin ortadan birleştirilmesiyle oluşturulup yerleştirilmiş ve 1987 yılından beri aynı vinçler kullanılıyor. Bu tip vinçlerde tek kademe bulunuyor.
Her konuda ciddi bir denetimsizlik ağı var yani. Kimse kimseyi denetlemiyor. Esas olan kârın büyümesi olunca katliam aslında “Ben geliyorum!” diyor.
Dokunulmaz denen HABAŞ patronu gözaltına alındı ve hakkında ev hapsi kararı verildi. Bu durumu nasıl görüyorsunuz?
Bunu yapmak zorundalar. Çünkü ortada, bundan önce yaşanmış 18-19 iş cinayeti var. Şimdi ise katledilmiş 19 işçi var. Öte yandan memlekette artık hiç kimse huzurlu değil. Bir yanda sefalet içinde yaşayanlar, diğer yanda lüks ve sefahat içinde keyif sürenler var. Bunun bir sonucu olacağını iktidar da biliyor. Ayrıca bu tepkinin işçi sınıfı ve onun tepkisi üzerinden yansımasının bütün dengeleri altüst edebileceğini de biliyorlar. İlk günden itibaren ortaya çıkan tepki ve öfke iktidarı bu işin üzerine geçici de olsa gitmeye zorladı.
Rüştü Başaran’ın gözaltına alınması, biraz da öfkeyi denetim altına almaya yöneliktir. İktidar toplumu okuyor ve buna göre süreç yönetiyor. İlk gün 12 olarak açıklanan ölüm sayısını ertesi gün güncelliyor, kayıpları parça parça açıklıyorlar.
Ancak bundan sonra gerekli tepki örgütlenmezse, ilk başta gösterilen tepkiler büyütülmezse, fabrika çarkları arasında somut eylemlere dönüşmezse Soma ve Dilovası’ndan bildiğimiz cezasızlık tablosundan farklı bir şey görmeyeceğiz!
HABAŞ’ta Türk Metal yetkili. Türk Metal üzerinden neler söylenebilir?
Her defasında bunu dile getiriyoruz. Türk Metal 1980 darbesinde metal işçisinin üzerine korucu olarak atanmıştır. O dönem sıkıyönetimi kutlamak için mektup yazan Vehbi Koç aynı Türk Metal’i bütün fabrikalarında yetkili hale getirdi. Onu diğer büyük metal kapitalistleri izledi. Dolayısıyla HABAŞ’ta sendika var demek doğru olmaz, orada sermayenin işçiyi denetim altında tutmak için yetkilendirdiği bir çete var.
Hastane önünde yapmış olduğunuz konuşma bu katliama karşı olan tepkinin görünür kılınmasında özel bir rol oynadı. Bu konuda neler söylersiniz?
Biz Ege İşçi Birliği olarak süreci takip ediyorduk; bu büyük katliamdan 4 gün önce 20 yaşındaki işçi kardeşimiz Eyüp Eğinli iş cinayetinde katledildi. İhmal, hukuksuzluk ne ararsanız var. Buna dair sosyal medyada yaptığımız paylaşımlar sonrası 21 Ekim’de başka bir iş cinayeti daha yaşandığını öğrendik; 55 yaşındaki Hakan Doğan yine HABAŞ’ta, bu sefer yüksekten düşerek hayatını kaybetmişti. Aynı ihmaller burada da var ve bu cinayetten kimsenin haberi yok. HABAŞ’taki denetimsiz çark işçiyi öğütüyor resmen.
Uzun yıllardır HABAŞ’taki saymakla bitmeyecek sorunlara karşı işçileri örgütlenmeye çağırıyorduk. Son 4 gün boyunca da iş cinayetlerinin kamuoyunda yer etmesi için uğraştık. HABAŞ’ın yeni yükselen haddehanesi üzerine “Artık yeter! Ölmek istemiyoruz! Yaşamak için örgütlü mücadeleye!” yazılı bir pankart astık. Bu pankart ertesi gün fabrika yönetimi tarafından kaldırıldı. 3 gün sonra da bu büyük katliamı yaşadık. O gün hastaneye gittiğimizde günlerdir bahsettiğimiz önlemler alınmadığı için bu katliamın yaşandığını bir kez daha haykırdık.
Hastane önünde acılı aileler vardı ve karşılarında polis barikatı. Bu görüntü şunu anlatıyor: Kader diyeceksin, demezsen işte sopa! Orada “Artık yeter” demek, “yan yana gelelim” demek, “birleşin” demek bu öfkenin yansımasıydı. Sonra bu durum kamuoyunda yayıldı ama önemli olan bu durumun herkeste “artık yeter” duygusu yaratmasıydı.
Son olarak ne söylemek istersiniz?
Bu düzen bir ölüm ve sömürü düzeni. Bu düzeni dize getirebilecek, karşımızdaki açgözlü cinayet şebekesini durduracak tek güç işçilerin tabandan örgütlenmesidir. İşçi sınıfı ayağa kalkacak, bu sömürü düzenine son verecektir.



