Ekim Devrimi yolumuzu aydınlatmaya devam ediyor!

Ekim Devrimi’nin tarihsel önemi, yalnızca kendi döneminde yarattığı değişimlerle ölçülemez. Onun asıl gücü, sonraki kuşaklara bıraktığı deneyimlerde ve dünya işçi sınıfının mücadelesine kazandırdığı perspektifte yatmaktadır. O perspektif bugün hâlâ mücadelemize yol göstermeye devam etmektedir.

Bugün dünyamız emperyalist-kapitalist sistemin yol açtığı savaşlar, yoksulluk, açlık, göç, çevre yıkımı ve toplumsal bunalımlarla sarsılıyor. Avrupa’da ve dünyanın dört bir yanında işçiler, emekçiler, gençler ve kadınlar bu yıkıma karşı başka bir dünya arayışıyla mücadele ediyor.

Kapitalizm, derinleşen krizleriyle insanlığı her geçen gün daha büyük felaketlere sürüklüyor. Savaşlar yaygınlaşıyor, eşitsizlikler derinleşiyor, yaşam koşulları ağırlaşıyor. İnsanlığın önünde tarihsel bir yol ayrımı duruyor: Ya barbarlığın karanlığına sürüklenmek ya da sömürüden ve baskıdan arınmış yeni bir dünya kurmak!

İşte 109 yıl önce Rusya’da gerçekleşen Büyük Ekim Devrimi, bu arayışın tarihsel yol göstericilerinden biri olmaya devam ediyor. İşçi sınıfına, emekçilere ve ezilen halklara sömürü, baskı ve savaş düzeninden kurtuluşun mümkün olduğunu gösteriyor. Yalnızca kurtuluşun hayalini değil, onu gerçekleştirecek devrimci iradeyi de ortaya koyuyor.

***

Devrim öncesi Rusya’da Çarlık rejimi, toplumun üzerine çökmüş ağır bir baskı düzeniydi. Toprakların büyük bölümü toprak sahibi soyluların ve varlıklı köylülerin elindeydi. Yoksul köylüler başkalarının topraklarında çalışarak yaşamlarını sürdürmeye uğraşıyor, açlık ve yoksullukla boğuşuyorlardı.

Kentlerdeki işçilerin koşulları da farklı değildi. Fabrikalarda günde 12-14 saate varan sürelerle çalışan işçiler, düşük ücretler, ağır çalışma koşulları ve sefalet içinde yaşıyorlardı. Ekonomik sömürüye siyasal baskı eşlik ediyordu. Demokratik haklar ve özgürlükler son derece sınırlıydı. İşçilerin örgütlenmesi engelleniyor, sendikal faaliyetler baskı altına alınıyor, grevler ve kitlesel eylemler suç sayılıyordu. Düşüncelerini açıklamak, gösterilere katılmak ve mevcut düzene itiraz etmek ağır yaptırımlarla karşılanıyordu.

Ancak baskı ve sömürü işçi ve emekçilerin mücadele iradesini ortadan kaldıramadı. Aksine, Çarlık yönetimine karşı giderek büyüyen bir öfke birikimine neden oldu. Bu birikim 1905 yılında büyük bir devrimci kalkışmaya dönüştü. Petersburg’da başlayan grevler yayıldı, işçiler kendi mücadelelerini örgütlemek ve ortak kararlar almak üzere Sovyetler adı verilen işçi meclislerini kurdular. Fabrikalardan seçilen temsilciler aracılığıyla işçiler, siyasi kararların alınmasına doğrudan katılmaya başladılar. Bu deneyim, işçi sınıfının kendi iradesine dayanan bir yönetim anlayışının ilk önemli örneklerinden birini ortaya çıkardı. 1905 Devrimi yenilgiyle sonuçlandı. Ancak bu yenilgi işçi sınıfının tarih sahnesine çıkışını durduramadı.

1905 sonrasında bir süre gerileyen işçi hareketi, 1912’ye doğru yeniden canlanmaya başladı.1914’te başlayan Birinci Dünya Savaşı, zaten ağır olan yaşam koşullarını dayanılmaz hale getirdi. Cephelerde işçiler ve köylüler yaşamlarını yitirirken, savaşın ekonomik yükü halkın omuzlarına bindiriliyor, sermaye sınıfı ise savaş koşullarından kazanç sağlıyordu. Kentlerde ve köylerde yoksulluk derinleşiyor, ekmek bulmak giderek zorlaşıyordu. Kadınlar ailelerine yiyecek bulabilmek için sabahın erken saatlerinden itibaren uzun kuyruklarda bekliyor, çoğu zaman elleri boş dönüyordu.

Bu koşullar altında Şubat 1917’de kadın işçilerin başlattığı eylemler kısa sürede büyüdü. Ekmek ve barış talebiyle yükselen seslere fabrikalardaki erkek işçiler de katıldı. Ardından askerlerin de halkın safına geçmesiyle hareket bütün ülkeyi sarsan bir ayaklanmaya dönüştü. Sokakları dolduran yüz binlerce insanın mücadelesi Çarlık rejimini devirdi.

Ancak Çarlığın yıkılması, işçi sınıfının ve emekçilerin kurtuluşu anlamına gelmiyordu. İktidarı devralan Geçici Hükümet, savaşı sürdürmekte ısrar etti ve halkın temel taleplerini karşılamadı. Bu kitlelerin öfke ve hoşnutsuzluğunu daha da büyüttü.

Halkın güvenini kazanamayan Geçici Hükümet reformist siyasal akımların desteğine başvurdu. Ancak peş peşe kurulan hükümetler sorunları çözmek bir yana, krizi daha da derinleştirdi. İşçiler ve emekçiler, gerçek bir değişimin ancak iktidarın Sovyetlere yani işçi sınıfına geçmesiyle mümkün olabileceğini giderek daha güçlü biçimde savunmaya başladılar.

7 Kasım 1917 günü işçi sınıfı iktidarı eline aldı. Bolşevik Parti önderliğinde gerçekleşen bu zafer, yalnızca Rusya’daki egemen sınıflara karşı kazanılmış bir başarı değildi. Aynı zamanda kapitalist düzene karşı dünya çapında yükselen işçi sınıfı mücadelesinde yeni bir dönemin kapısını aralıyordu.

Ekim Devrimi, sömürülenlerin yalnızca mevcut düzene karşı direnmekle yetinmek zorunda olmadığını, iktidarı ele geçirerek yeni bir toplumsal düzenin kuruluşuna girişebileceğini gösterdi.

Devrimin ardından kurulan Sovyet iktidarı, toplumun temel sorunlarına yönelik önemli adımlar attı. Toprak sahiplerinin egemenliğine son verilerek toprağın köylülerin kullanımına açılmasının yolu açıldı. Fabrikalar ve bankalar kamulaştırılarak özel mülkiyet düzenine büyük darbeler vuruldu. Fabrikalarda işçi denetimi yönünde adımlar atıldı. Savaşa son verilmesi ve barışın sağlanması hedeflendi. Kadınların hukuki ve toplumsal eşitliği doğrultusunda önemli düzenlemeler gerçekleştirildi. Halkların kendi kaderini tayin hakkı tanındı, vb…

Devrim, üretim araçlarının mülkiyetinden siyasal iktidara, ulusal sorunlardan kadınların haklarına kadar toplumsal yaşamı temelden dönüştürmeyi amaçlıyordu. Başka bir ifadeyle, toplumun küçük bir azınlığının çıkarları doğrultusunda örgütlenmesine karşı, emeğin ve emekçilerin ihtiyaçlarını esas alan yeni bir düzeni kurma girişimiydi.

Ekim Devrimi’nin tarihsel önemi, yalnızca kendi döneminde yarattığı değişimlerle ölçülemez. Onun asıl gücü, sonraki kuşaklara bıraktığı deneyimlerde ve dünya işçi sınıfının mücadelesine kazandırdığı perspektifte yatmaktadır. O perspektif bugün hâlâ mücadelemize yol göstermeye devam etmektedir.