Okullar açılırken kaygılar artıyor

Bir tarafta karşılanması giderek imkânsız hâle gelen eğitim masrafları, diğer yanda çocukların can güvenliğine ilişkin önüne geçilemeyen kaygılar, öte yanda yoksulluk ve yoksunluk cenderesinde sıkışmışlık nedeniyle çocukların sömürü çarklarının arasına itilmek zorunda kalınması…

14 Eylül Pazartesi günü yeni eğitim-öğretim yılı başladı. Okulların açılacağı gün yaklaştıkça emekçi ailelerin kaygıları da derinleşti.

Bunlardan ilki okul masrafları olarak karşımıza çıkıyor. Eğitim-İş’in Okul Masrafları Araştırması’na göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için okula başlama maliyeti 77.599 TL bandına yükselmiş durumda. Bu ortalama maliyet asgari ücretli bir emekçinin maaşının 2-2,5 katına denk gelirken, bir emeklinin ise maaşının 3 katından fazlasına denk geliyor.

Üstelik okul masrafları yalnızca bu başlangıç maliyetiyle de sınırlı değil. Yıl içerisinde beslenme, kırtasiye, ulaşım/servis gibi düzenli aylık giderler de eklendiğinde, en temel haklardan biri olan eğitimin sistem tarafından nasıl bir ticarethane mantığıyla ele alındığı gözler önüne seriliyor.

Bu kaygıların önde gelenlerinden ikincisini ise can güvenliği oluyor. Bu yılın sonlarına doğru Antep ve Urfa’da okullarda meydana gelen saldırı ve şiddet olayları göz önünde bulundurulduğunda, ailelerin bu konuda kaygılanması ve çocuklarının can güvenliğinden endişe etmesi çok doğal. Her yanından adaletsizlik ve hukuksuzluk akan iktidarın, “güvenlik önlemleri” adı altında atacağı adımların sorunun çözümünde rol oynayacağına işçi ve emekçiler inanmıyor.

Üçüncü kaygı alanını ise çocuk işçi ölümleri oluşturuyor. Servet-sefalet ayrımının bu denli derinleştiği, yoksulluğun alabildiğine arttığı bu düzende emekçi aileler çocuklarını hem daha kısa yoldan iş sahibi olmaları umudu hem de MESEM kapsamında çalışarak eve iki kuruş daha fazla getirebilmesi ihtimali ile meslek liselerine yönlendiriyor. Ancak adına MESEM denen bu cinayet ve sömürü kurumu, çocukları iş güvenliğinden ve her türlü sosyal haktan yoksun bırakarak, ucuzun da ucuzu ücretlerle çalıştırıyor, çocukları iş cinayetleri, iş kazaları, taciz, baskı ve mobbing cenderesi içinde bırakıyor.

Dolayısıyla okulların açılması, emekçi bir aile için salt yeni bir eğitim-öğretim döneminin başlaması anlamına gelmiyor. Bir tarafta karşılanması giderek imkânsız hâle gelen eğitim masrafları, diğer yanda çocukların can güvenliğine ilişkin önüne geçilemeyen kaygılar, öte yanda yoksulluk ve yoksunluk cenderesinde sıkışmışlık nedeniyle çocukların sömürü çarklarının arasına itilmek zorunda kalınması…

Tüm bunlar birbirinden bağımsız sorunlar değil. Aynı düzenin, aynı iktidar politikalarının birer sonucu olarak önümüzde duruyor. Bu açıdan yeni eğitim yılı, emekçi aileler için yeni bir mücadele döneminin başlaması anlamına da geliyor.